دانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522A Study on the Contract between Khozae and Abdolmotalleb and its Effect on the Relationship with Prophet Mohammad (PBUH)بررسی پیمان قبیله خزاعه و عبدالمطّلب و اثرآن بر روابط با پیامبر(ص)7367275810.22081/hiq.2022.72758FAمحمدعلیامینیدانشجوی دکترای گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهدشهربانودلبریاستادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، نویسنده مسئولطاهرهعظیم زاده طهرانیدانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهدJournal Article20190305Considering the tribal life of Arabs in the ignorance era, awareness from the news of the tribes and their roles related to the social development can be helpful to better appreciate the events of that time. The main issue of the present research is the incvestigation of reasons for making contract between Khozae and Abdolmotalleb tribes and its effect on the relationship between Prophet Mohammad (PBUH) and Khozae. The findings of research, based on the libraruy primary spources, illuminate that this contract is considered as a kind of political and social convergence. Following the disqagereement between Abdolmotalleb and his uncle, Nofel Ibn e- Abd e- Manaf, on the possession of his properties and positions, he made a friendly relationship with Khozae tribe to strengthen his position in Mecca, since Khozae were considered as an important tribe beside Quraish and Kinana due to their population, facilities and social position. Thanks to the provision of the commercial benefits and restaoration of authority, and considering the respectable character of Abdolmotalleb, Bani Khozae deemed the contract to be effective and welcomed his sugession.
This contract was so effective on the affectionate and respectful relationship between Khozae and Prophet mohammad and it led to their support of Prophetic invitation.<strong>با توجه به زندگی قبیلهمحور اَعراب در دوره جاهلیت، آگاهی از اخبار قبایل و نقشآفرینی آنها در تحولات اجتماعی، میتواند علاقهمندان به تاریخ اسلام را در فهم بهتر حوادث آن روزگار یاری رساند. مسئله اصلی پژوهش حاضر، بررسی دلایل همپیمانی قبیله خزاعه با عبدالمطّلب و پیامدهای آن در روابط با پیامبر(ص) است. یافتههای پژوهش، بر پایه اطلاعاتِ گردآوریشده از منابع دستاوّل کتابخانهای، نشان میدهد که این پیمان، نوعی همگرایی سیاسی و اجتماعی به شمار میرفته است. عبدالمطّلب بعد از اختلاف با عمویش نوفلبنعبدمناف که بر سر تصاحب املاک و مناصب وی صورت گرفت، برای تحکیم موقعیتش در مکه، با قبیله خزاعه پیمان دوستی بست؛ زیرا خزاعیان از نظر جمعیت، نیرو و امکانات و موقعیت اجتماعی، در کنار قریش و کُنانه، از قبایل مهم به شمار میرفتند. بنیخزاعه نیز با توجه به شخصیت قابل احترام عبدالمطّلب، پیمان با ایشان را در تأمین منافع تجاری و بازیابی قدرت گذشته خویش، مؤثر دانستند و از پیشنهاد عبدالمطّلب استقبال کردند. این پیمان، در روابط محبتآمیز و احترامِ متقابل بین خزاعه و پیامبر(ص) تأثیر مهمی بر جای گذاشت و موجب حمایت خزاعیان از دعوت نبوی گردید.</strong>https://hiq.bou.ac.ir/article_72758_f995865a4e7f25731d3e0050ccf8012e.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522Professions of the Jewish of Medina and the Strategic Management of Prophet Mohammad (PBUH) with the Emphasis on Cultivationپیشههای یهودیان مدینه و مدیریت راهبردی پیامبر(ص) با تأکید بر زراعت وکشاورزی37747276010.22081/hiq.2022.72760FAحسینعلی بیگیدکترای تاریخ اسلام، مدرس مدعو گروه تاریخ اسلام، دانشگاه رازی کرمانشاه، نویسنده مسئولسید محمد رضاحسینیدانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، مرکز قم، دانشگاه پیام نورJournal Article20181202Before the advent of Islam, the Jewish migrated to the Arabian Peninsula due to the reasons such as war, migration, commerce, and belief in the appearance of last Prophet at the end of time. Regarding their experience on farming profession, they monopolized the economy of Medina and its surrounding and due to the migration of Muslims to Medina and their lack of specialized knowledge of cultivation, a ground was provided for the Jewish to exploit the Muslims in different ways. Accordingly, to appreciate the way of their economic interactions in the early years of departure, this question should be answered on the reasons of the Jewish dominating the common professions in Medina and the strategies taken by Prophet Mohammad to get self-sufficiency related to cultivation. The finding of this research, relying on the primary sources and the descriptive- analytical method, elucidates that the Jewish were the possessors of professions due to living in the appropriate setting, possessing the prosperous lands, being professional on the methods of farming and various lifestyles. Prophet Mohammad gradually took an appropriate strategy towards the economic development and self-sufficiency of Muslims and encouraged the planting of palms, supervised on the division of water, managed the restoration of arid lands and finally the economic independence of Muslims was provided.<strong>یهودیان قبل از ظهور اسلام، بنا به دلایلی از جمله جنگ، مهاجرت، تجارت و باور به ظهور پیامبرِ آخرالزمان، به جزیرةالعرب مهاجرت کردند. آنان با توجه به تجاربی که در امور پیشهوری و کشاورزی داشتند، اقتصاد مدینه و اطراف آن را به انحصار خود درآوردند. با مهاجرت مسلمانان به مدینه، به دلیل عدم آگاهی تخصصی آنان از امور پیشهوری، زراعت و کشاورزی، زمینهای فراهم گردید تا یهودیان به شکلهای مختلف به استثمار مسلمانان بپردازند. ازاینرو، برای فهم چگونگی تعاملات اقتصادی آنان در سالهای اوّلیه هجرت، باید به این پرسش پاسخ داد که چه عواملی سبب تسلط یهودیان بر پیشههای رایج در مدینه شده بود؟ و راهبرد پیامبر(ص) برای خودکفایی در عرصه زراعی وکشاورزی چه بود؟</strong><br /><strong>یافتههای این پژوهش که با بهرهگیری از منابع دسته اوّل و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی به بررسی و تبیین موضوع پرداخته، بیانگر آن است که یهودیان به دلیل مکانیابی مناسب، در اختیار داشتن زمینهای حاصلخیز، تسلط بر فنون و روشهای زراعت و کشاورزی، سبک زندگی متفاوت (یکجانشینی)، بیشتر پیشههای رایج در مدینه را ازآنِ خود کرده بودند؛ اما بهتدریج پیامبر(ص)راهبرد مناسبی برای رشد اقتصادی و خودبسندگی مسلمانان در پیش گرفت و با مدیریت بر احیای زمینهای بایر، تشویق به کاشت نخل و نظارت بر تقسیم آب، اهداف بلندمدت خود را محقق نمود و خودکفایی اقتصادی مسلمانان را رقم زد</strong>https://hiq.bou.ac.ir/article_72760_772b3cd45a78a602c9503311e38d6a66.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522Review of the Shiite Scientific Trends Concerning the Followrers of Imam Baqer (PBUH)بازخوانی جریانهای علمی شیعی اصحاب امام باقر(ع)751087276110.22081/hiq.2022.72761FAسید قاسمرزاقی موسویاستادیار گروه تاریخ تشیع، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قمJournal Article20220703The salient properties of Imam Baqer era compared with that of the other Imams is the scientific and cultural movement of Muslims and the consequences within the religion and out of religion. In the scientific and cultural atmosphere of the first decades (A.H), the presence of various sects with different thoughts such as Marjaeh, Qadrieh, Motesavefeh, and Qolaat on one hand and the intellectual social chaos among the Shiites on the other hand led to some problems for the Shiites. On these conditions, the fillowers of Imam Baqer established shi’ah school based on the guidelines of that holiness, the jurisprudential decrees and the clarification of shiite thoughts in the framework of some scientific trends. This writing is to investigate this issue relying on the analytical- descriptive method and taking advantage of hadithi, interpretive, jurisprudential and historical primary sources. The findings of reseach clarify that the scientific, jurisprudential, theological, interpretive, and spiritual trends are condsidered as the most important trends of that era which led to the scientific authority of Imam, the roles of Shiite scholars regarding the propagation and establishment of belief based community of shi’ah, and putting Imam in Efta position.ویژگی برجسته عصر امام باقر(ع) در مقایسه با دیگر ائمه(ع)، نهضت علمی و فرهنگی مسلمانان در آن دوره و پیامدهای درونمذهبی و برونمذهبی آن است. در فضای علمی و فرهنگی دهههای نخست هجری، حضور فرقههای مختلف با اندیشههای گوناگون، مانند: مرجئه، قدریه، خوارج، متصوفه و غلات از یک طرف، و آشفتگی فکری و اجتماعی درونشیعی از طرف دیگر، مشکلاتی را برای شیعیان پدید آورد. در چنین شرایطی، اصحاب امام باقر(ع) در این دوره، بر پایه رهنمودها و راهگشاییهای آن حضرت، از طریق ترویج احکام فقهی و تبیین اندیشههای شیعی در قالب چند جریان علمی، به تثبیت مکتب شیعه پرداختند. این نوشتار، درصدد بررسی این موضوع با بهکارگیری شیوه توصیفی ـ تحلیلی و بهرهمندی از منابع اوّلیه حدیثی، تفسیری، فقهی و تاریخی است. یافتههای این پژوهش، نشاندهنده آن است که جریانهای علمیِ فقهی، کلامی، تفسیری و معنیگرایی را میتوان از مهمترین جریانهای علمی شیعی آن دوره برشمرد که نتایجی چون: مرجعیت علمی امام، نقشآفرینی علمای شیعه در ترویج و تثبیت جامعه اعتقادی شیعه، قرار گرفتن اصحاب امام در جایگاه افتا را در پی داشت.https://hiq.bou.ac.ir/article_72761_1cf7341d0c614fc4652ea7ac8841efd3.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522The Letters of Habitants in Iran to Imam Hassan Askari (PBUH)مکاتبههای ساکنان ایران با امام حسن عسکری(ع)1091367276210.22081/hiq.2022.72762FAحسینحسینیان مقدمدانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قماحسانجعفری پوردانشجوی دکترای تاریخ اسلام دانشگاه باقرالعلوم(ع) قمJournal Article20220204The Shiites of Iran, in time of Imam Hassan Askari (PBUH), raised their religious questions through the letters by the agents of that holiness due to the long distance. Some of the questions raised in these letters are of significant significations concerning the historical trend of thought and jurisprudence of Shia which should be considered in the discussions on the history of civilization of Shiites.The present research has organized these letters based on the geographical areas and the name of narrators and it has endeavored to answer this question on the role of various areas of Iran in this regard as well as the reasons of writing these letters and what their content were. The result of this research illustrates a direct relationship between the population of Shia and the number of letters and it clarifies that the main subject of letters has been related to the jurisprudential, theological and social issues and among the cities of Iran, most of these letters has been written by the individuals in Qom.شیعیان ایران در عصر امام حسن عسکری(ع)، به دلیل دوری مسافت، با نامهنگاری از طریق وکلای آن حضرت، پرسشهای دینی خود را با ایشان در میان میگذاشتند. پارهای از پرسشهای موجود در این نامهها، دارای دلالتهای مهمی در زمینه سیر تاریخی فکر و فقه شیعه است که در مباحث تاریخ تمدن شیعیان باید مورد توجه قرار گیرد. پژوهش پیش رو، این مکاتبهها را بر اساس مناطق جغرافیایی، و سپس نام راویان، سامان داده و کوشیده است به این پرسش پاسخ دهد که مناطق مختلف ایران در این خصوص چه نقشی ایفا کردهاند و در مقایسه با یکدیگر، علل و عوامل نگارش نامهها و نیز محتوای نامههای آنها چه بوده است؟نتیجه این پژوهش، رابطه مستقیمی میان جمعیت شیعه و تعداد نامهها را ترسیم میکند و نشان میدهد که محور اصلی نامهها، مسائل فقهی، کلامی و اجتماعی بوده است و در میان شهرهای ایران، قم نقش بیشتری در این مکاتبهها داشته است.https://hiq.bou.ac.ir/article_72762_ca29c4374930029a6d6177077a914f1e.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522The Criticism and Investigation of Report by S`ebt e- Ben related to Imam Hassan Askari (PBUH) with the Emphasis on Meraat al- Zaman and Tazkerat al- Khavasنقد و بررسی گزارش سبطبنجوزی درباره امام حسن عسکری(ع) با تأکید بر دو کتاب مرآةالزمان و تذکرةالخواص1091367276310.22081/hiq.2022.72763FAحمید رضامطهریدانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قمرضیبیاتدانشجوی دکترای تاریخ تشیع دانشگاه ادیان و مذاهب قم، نویسنده مسئولJournal Article20220206S`ebt e- Ben is one of the sunnit historians who has considered the biography of Imams (PBUT). His report on the life of Imam Hassan Askari (PBUH), unlike that of other Imams, is limited due to different reasons including the lack of historical propositions. Obviously, the dynastical position as well as the religious thoughts have been the elements effective on the presentation of his records. Having a critical look at the reports, this research is to investigate the documents and their content in order to answer this question on what reports he paid the most attention and how he included them in his works.The result of study clarifies that he has taken advantage of description along with the abbreviation method and selection without any analysis in the reflection of facts on the life of Imam Hassan Askari (PBUH); so that, he has firstly considered the name and kinship of Imam and then, the date and birth place, the date and place of departure of that holiness, the length of life, his mother’s name and finally he has briefly indicated the virtue of that holiness. The narration of hadith is the other issue which has been less considered by Sebt and he has narrated a sample of Imam’s traditions.سبطبنجوزی، از جمله تاریخنگاران اهلسنّت است که به زندگی امامان(ع)توجه کرده است. گزارش او از زندگی امام حسن عسکری(ع)، برخلاف دیگر امامان، به دلایل مختلف از جمله کمبود گزارههای تاریخی اندک است. البته شاید برخی مسائل مانند جایگاه خاندانی و نیز اندیشههای مذهبی، در ارائه مطالب او تأثیر داشته است. این پژوهش، بر آن است تا نگاهی نقادانه به گزارش سبطبنجوزی از زندگانی امام عسکری(ع) داشته و با کشف مصادر سبط، و بررسی سندی و دلالی و محتوایی آنها، به این پرسش پاسخ دهد که وی به کدام گزارشها توجه بیشتری داشته و آنها را چگونه در آثار خود آورده است؟ نتیجه بررسی نشان میدهد که وی در بازتاب اطلاعات مربوط به امام حسن عسکری(ع)، از وصف همراه با شیوه اختصار و گزینش بدون تحلیل بهره برده است؛ به این معنا که ابتدا به نام و نسب امام، و سپس به تاریخ و مکان ولادت و نیز تاریخ و مکان وفات آن حضرت، مدت عمر و همچنین نام مادر ایشان پرداخته و پس از آن، بهاختصار و در حدّ اشاره، فضیلت حضرت را یادآوری نموده است. روایتِ حدیث، دیگر موضوعی است که سبط توجه اندکی بدان داشته و نمونهای از مسانید امام را نقل کرده است.https://hiq.bou.ac.ir/article_72763_50529a5de50aea3a27b5da7b167f0afc.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522The investigation of Consequences of Conquests in the First Islamic Decadesبررسی پیامدها و آسیبهای فتوحات در دهههای نخستین اسلامی1631967277510.22081/hiq.2022.72775FAخلیلزارعیدانشجوی دکترای گرایش تاریخ اسلام، گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی،واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد،ایرانشکوه الساداتاعرابی هاشمیاستادیار گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی،واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد،ایران، (نویسنده مسئول)سیاوشیاریدانشیار گروه تاریخ دانشگاه ایلامJournal Article20191207The conquests of Muslims faced the world of Islam with problems, so that some specific strategies were taken by the early caliphs to settle them. The inclination of plunders toward the center of caliphate, the possession of habitants’ farming lands in the newly conquered lands, the foundation of casern in city as well as the migration of Arab Muslims to Iran were considered the outcomes of conquests. In spite of some benefits for the Muslims, they were along with some detriments for the new Islamic society on one hand and the newly conquered areas of Iran on the other hand. The detriments such as putting outstanding followers aside, unfair division of plunders, development of Nobel class, heterogeneous composition of population in the caserns of cities, reoccurrence of racial prejudices, no fundamental propagation of Islam, no supervision on the conduct of agents related to the reception of tax and development of a great branch of proprietors in Hejaz.The present research investigates and criticizes the consequences of conquests through the descriptive-analytical method of researchبا شروع فتوحات مسلمانان، دنیای اسلام با مشکلاتی روبهرو شد که خلفای نخستین برای برطرف کردن آن، روشهای خاصی پیش گرفتند. سرازیرشدن غنایم به پایتخت خلافت، تصاحب اراضی کشاورزی ساکنان سرزمینهای تازه فتحشده، تأسیس پادگانشهر و مهاجرت مسلمانان عرب به ایران، از جمله پیامدهای فتوحات بود که با وجود منافعی که برای مسلمانان داشت، آسیبهایی را هم برای جامعه نوپای اسلامی از یک سو، و مناطق تازه فتحشده ایران از سوی دیگر، همراه داشت؛ آسیبهایی چون: کنار گذاشته شدن صحابه بزرگ، تقسیم نامساوی غنایم، ایجاد طبقه اشراف، ترکیب ناهمگون جمعیت در پادگانشهرها، احیای تعصبات قومی و نژادی، عدم تبلیغ اسلام به صورت بنیادی، عدم نظارت بر رفتارکارگزاران در دریافت خراج و ایجاد دستهای از مالکان بزرگ در حجاز. پژوهش حاضر، به بررسی و نقد پیامدها و آسیبهای فتوحات به روش وصفی ـ تحلیلی میپردازد.https://hiq.bou.ac.ir/article_72775_82972888f4a73963d01aa6004c0dfffe.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522The Geographical Significance of Batayeh on the Authority of Shahinids and Dealing with the Buyids (373-338)اهمیت جغرافیایی بطایح در اقتداریابی شاهینیان و رویارویی با آلبویه (373ـ338ق)1972227277610.22081/hiq.2022.72776FAسمیهبیاتیدکترای تخصصی تاریخ اسلام، دانشگاه شیرازمحمد مهدیمرادی خلجدانشیار گروه تاریخ دانشگاه شیراز (نویسنده مسئول)Journal Article20190714Batayeh is the name of a land in south of Iraq which had changed into a mire through the passage of time due to the overflow of Tigris river and stoppage of water flow. At the beginning of the Buyid government in Iraq, Omran Ibn e- Shahin established Shahinid dynasty in this land. After the announcement of dependency of this dynasty, their enmity with the Buyids initiated and some wars happened among them which mostly led to the failure of Buyids. The present research based on descriptive-analytical method and taking advantage of the historical and geographical primary sources is to investigate the effect of the geography of Batayeh on the authority of Shahinids and their success in dealing with the Buyids. The findings of research clarify that the natural geography of Batayeh was considerably effective on the triumph of Shahinids. The geographical position of Batayeh and its natural phenomena including mires, canebrakes, canyons and use of them as a refuge led to the success and authority of this dynasty and finally, their change into a political pole in the center of the world of Islamبطایح، نام سرزمینی در جنوب عراق است که در اثر طغیان دجله و جاری شدن آب در آن سرزمین و ماندگاری آن، در گذر زمان به باتلاق تبدیل شده بود. در سالهای آغازین حکومت آلبویه در عراق، عمرانبنشاهین سلسله شاهینیان را در این سرزمین بنیان نهاد. با اعلام استقلال شاهینیان، روابط خصمانه آنان و بویهیان آغاز گردید و نبردهایی بین آنان صورت گرفت که در بیشتر موارد، با اقتدار شاهینیان و ناکامی سلاطین بویهی همراه بود. پژوهش حاضر، بر اساس روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به منابع تاریخی و جغرافیایی دستاوّل، درصدد بررسی تأثیر جغرافیای بطایح در قدرتگیری شاهینیان و کامیابی آنان در رویارویی با آلبویه میباشد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که جغرافیای طبیعی بطایح، نقشی کلیدی در اقتداریابی شاهینیان و تقابل ایشان با آلبویه داشت؛ زیرا بطایح به سبب موقعیت جغرافیایی و برخورداری از پدیدههای طبیعی چون: باتلاقها، نیزارها و تنگهها و پناه بردن شاهینیان به آنها، همواره موجب پیروزی شاهینیان در نبردهایشان با امیران بویهی میشد و همین امر، به اقتدار و تبدیل شدن آنها به یک قطب سیاسی در مرکز قلمرو جهان اسلام انجامیدhttps://hiq.bou.ac.ir/article_72776_65ac4aeec33d450e079c23511ae7e3d4.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522The Interaction between Islam and Iran Comparative Study on the Viewpoints Presented by Dr. Zarrinkub and Motahhariتعامل اسلام و ایران مطالعه تطبیقی دیدگاه دکتر زرینکوب و استاد مطهری2232567277710.22081/hiq.2022.72777FAمحسنمعصومیدانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهرانمعصومهآبانگاه ازگمیدانشجوی دکترای تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهرانJournal Article20200503There are various views on the way of advent of Islam in Iran and the way of Iranians confronting with the conquerors, the why and how of their tendency toward Islam and its reflection on the national identity of Iranians. Dr. Zarrinkub, an intellectual and nationalist historian and Motahhari, a religionist scholar, have investigated this issue. Regardless of the intellectual development of Dr. Zarrinkub during the decades after writing the book “Two Centuries of Silence”, if this very book is considered as the basis, it could be deemed that Zarrinkub has considered invasion of Iran by Arabs as an aggressive action and their change of religion as a compulsory issue while he has evaluated Islam as the element effective on the exaltation of Iranian culture as he has regarded an Islamic- Iranian identity for the Iranian. Nevertheless, Motahhari, in his book named “Mutual Service of Islam and Iran”, with the denial of opposition between national identity and Islamism, has regarded the entrance of Muslims toward Iran as a liberal movement, the tendency of the Iranian toward Islam as a willing action and Islam as the savor for the Iranian communityدرباره شیوه ورود اسلام به ایران و چگونگی مواجهه ایرانیان با فاتحان، چرایی و چگونگی گروش آنان به اسلام و بازتاب آن بر هویت ملی ایرانیان، نظریههای متفاوتی وجود دارد. دکتر زرینکوب (1378 ش) بهعنوان مورخی نواندیش و ملیگرا و استاد مطهری (1358ش)، اندیشمندی اسلامشناس و دینگرا، از جمله صاحبنظرانی هستند که به این موضوع پرداختهاند.صرفنظر از تحول فکر دکتر زرینکوب در دهههای پس از نگارش کتاب «دو قرن سکوت»، اگر همین کتاب ـ که گردآوریشده سلسلهمقالات وی در آغاز فعالیتهای علمی خود در یکی از نشریات است ـ مبنا قرار گیرد، میتوان گفت که زرینکوب ضمن آنکه هویتی ایرانی ـ اسلامی برای ایرانیان قائل شده، هجوم عربها به ایران را متعدیانه و تغییر دینشان را بهاجبار دانسته؛ ولی اسلام را تعالیبخش فرهنگ ایرانی ارزیابی کرده است؛ اما استاد مطهری در کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران با نفی تعارض بین هویت ملی و اسلامیت، ورود مسلمانان به ایران را نهضتی آزادیخواه، گروش ایرانیان به اسلام را بهرغبت و اسلام را نجاتبخش جامعه ایرانی دانسته است.https://hiq.bou.ac.ir/article_72777_2f33aa303f8e2232dddd8dfbbe45f392.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522Iranian Historiography in the Local Government of Decanتاریخنگاری ایرانی در حکومتهای محلی دکن2572887277810.22081/hiq.2022.72778FAمحمودصادقی علویاستادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه پیام نور،تهران،ایران(نویسنده مسئول)زینبفضلیاستادیار گروه تاریخ فرهنگ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهرانJournal Article20190615Persian historiography in time of the local governments of Decan in the 10<sup>th</sup> and 11<sup>th</sup> centuries were so considerably developed that can be regarded as a kind of local Iranian dynastical historiography in Decan area. The present research investigates the reasons of Persian literature development as well as the Iranian historiography in Decan along with the critical study of the historical sources. According to the findings, it is concluded that the extensive migration of the Iranian to Decan area and their supporting by the governors provided the ground for the development of Persian literature in this area. Moreover, these migrators developed the traditions of Iranian historiography in this regionتاریخنگاری فارسی در دوره حکومتهای محلی دکن، در قرنهای دهم و یازدهم به اندازهای رونق یافت که میتوان آن را بهنوعی تاریخنگاری محلی و دودمانی ایرانی، اما در منطقه دکن به شمار آورد. پژوهش حاضر، ضمن جستوجوی علل گسترش ادبیات فارسی و تاریخنگاری ایرانی در دکن، با بررسی تحلیلی منابع تاریخی، به این نتیجه رسیده است که مهاجرت گسترده ایرانیان به منطقه دکن و حمایت حکمرانان و دیوانسالاران از آنها، زمینهساز گسترش ادبیات فارسی در این منطقه شد و این مهاجران، سنّتها و شیوههای تاریخنگاری ایرانی را در منطقه دکن گسترش دادند.https://hiq.bou.ac.ir/article_72778_bf705a0fdeaec44ee0211f3fe9cce77c.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643122شماره 4 - زمستان 1400- مسلسل 8820220522The Approach of Akhtar Newspaper (1292-1314) towards the Religion Based on the Idea of Islamic Unity (Pan Islamism)رویکرد روزنامه اختر (1292ـ1314ق) به دین با تکیه بر ایده اتحاد اسلامی (پاناسلامیسم)2893107277910.22081/hiq.2022.72779FAداریوشغلامیدکترای تاریخ ایران اسلامی، گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، نویسنده مسئولمرتضیدهقان نژاداستاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهانعلی اکبرجعفریدانشیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهانJournal Article20181220At the beginning of Qajar era (1210-1344), the religious authorities revealed the role of religion in the development of society more salient than the past and stabilized their authority as well. In Naseri era (1245-1312), the centers of illuminated Iranian out of Iran were developed. They endeavored to provide the ground for the vigilantism of Iranians through the propagation of data related to the development of Europe and Othmani. Akhtar newspaper developed by some of the Iranian reformists in Istanbul, is considered as a sample of these centers within the framework of Islamic unity aiming for the prevention of violation by the Europeans and the Russians to the Islamic lands in order to present the modern thoughts via the religious beliefs. The present research, taking advantage of the descriptive-analytical method as well as the library sources, is going to answer the question on the advantages of Islamic unity considered by this paper as well as the way of illustration of its obstaclesدر آغاز دوره قاجاریه (1210ـ1344ق)، مجتهدان ضمن تثبیت نفوذ خود، نقش دین را در تحولات جامعه ملموستر از پیش کردند. در دوره ناصری (1245ـ1312ق)، کانونهایی از منوّرالفکران (روشنفکران) ایرانی در خارج از ایران شکل گرفت. آنها سعی داشتند با نشر اطلاعاتی در خصوص تحولات اروپا و عثمانی، زمینه بیداری ایرانیان را فراهم نمایند. روزنامه اختر که توسط برخی از تحولخواهان ایرانی در استانبول تأسیس شد، نمونهای از این کانونهاست که در چارچوب سیاست اتحاد اسلامی و با هدف پیشگیری از دستاندازیهای اروپاییها و روسها به سرزمینهای اسلامی، میکوشید افکار نو را در پوشش باورهای دینی ارائه دهد. پژوهش حاضر، با بهرهگیری از روش وصفی ـ تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانهای، در پی پاسخ به این سؤال است که روزنامه اختر انگاره اتحاد اسلامی را دارای چه فوایدی میدانست؟ و موانع آن را چگونه ترسیم میکرد؟https://hiq.bou.ac.ir/article_72779_8cfd52cbfbd906ba78522bf6ee8b3274.pdf