دانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643116شماره 1 - بهار 94 - مسلسل 6120150421The Study of Political and Spiritual Approaches of Shiite Imamate in Imam kazem’s lifeبررسی رویکردهای سیاسی و معنوی امامت شیعه در زندگی امام کاظم علیه السلام72914522FAمحمد علیچلونگردانشیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان.محمد سعیدنجاتیدانشآموخته سطح چهار حوزه و دانشجوی دکتری تاریخ اسلام دانشگاه اصفهانJournal Article20151005Following the presentation of analysis pertaining to the constant political tryout of that holiness while considering the spiritual status of Imamate being probably along with extraordinary affairs of hunman, this article has criticized the image of gradual evolution of religion in that era. The first part of article devoted to the statement of political activities of Imam Kazem –PBUH- analyzes these activities through the historical analysis, relying on <em>rijali </em>and tradition findings of an aggressive policy as well as a serious trial towards the public revolution and uprising. The second part is concerned with the of Imam Ali’s enterprise towards the statement of spiritual position of Imamate of Shi’ah relying on the sources not accused of exaggeration. The final part illustrates the concord of these two statuses in Shiite view and accordingly, it rejects the gradual evolution or the progression in Imamate from the political leadership towards the spiritual and super human one.در این مقاله، پس از ارائه تحلیلی درباره پیوستگی تلاش پیگیر سیاسی امام کاظم علیه السلام ، با اهتمام به شئون معنوی امامت که احیاناً با امور فوق عادی بشری همراه است، انگاره تکامل تدریجی مذهب در دوره آن حضرت نقد شده است. بخش اوّل مقاله که ویژه تبیین فعالیتهای سیاسی امام هفتم علیه السلام است، این فعالیتها را با روش تحلیل تاریخی و به کمک یافته های رجالی و حدیثی یک سیاست تهاجمی و تلاش جدی برای انقلاب و قیام عمومی تحلیل میکند و بخش دوم، به اهتمام امام علیه السلام برای تبیین جایگاه معنوی امامت شیعه با تکیه بر منابعی که متهم به غلو نیستند، اختصاص یافته است. بخش پایانی این نوشتار نیز بههمپیوستگی این دو شأن را در نگاهی شیعی ترسیم میکند و به استناد آن، تکامل تدریجی و یا حرکت امامت از رهبری سیاسی به رهبری معنوی و فرابشری را نفی مینماید.https://hiq.bou.ac.ir/article_14522_4bda1e088a65b9465da66162c31c211f.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643116شماره 1 - بهار 94 - مسلسل 6120150421Twelvers’ Geographical dispersion in Iran, Saljuqid Eraپراکندگی جغرافیایی امامیه در ایران دوره سلجوقی317914523FAمحمد رضابارانیاستادیار و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه الزهراء.هدایتنادریاندانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه مذاهب اسلامی تهران، و مدرّس دانشگاه یاسوجJournal Article20151005Being informed of the human geography of religious groups could be of help towards detecting the mergence of population, thought potentials as well as the management aptitude of authorities of that religion towards the propagation of its beliefs.
Shiism having gradually attracted some followers in Iran since the early Islam reached the considerable areas of Iran in Saljuqid era.
Considering the religious prejudice of Saljuqid, this issue is of significance. The main issue of this article is the identification of population centers with Shiite majority or minority in the central Desert domain, north, northeast, as well as the south of Saljuqid territory illustrating the grounds of better appreciation of Shiite individuals and households in these areas.
آگاهی از جغرافیای انسانی گروههای مذهبی، میتواند به شناخت ترکیب جمعیت، ظرفیتهای اندیشه ای و توان مدیریتی بزرگان آن مذهب برای گسترش باورهای خود کمک کند. مذهب شیعه که از آغاز اسلام به تدریج در ایران هوادارانی یافته بود، در دوره سلجوقیان در مناطق قابل توجهی از ایران گسترش یافت. این نکته با توجه به تعصب مذهبی سلجوقیان، بسیار قابل توجه است. محور اصلی این مقاله، شناسایی مراکز جمعیتی با اکثریت و یا اقلیت شیعی در حوزه کویر مرکزی، شمال و شمال شرقی و جنوب ایران طی قلمرو حکومت سلجوقیان، با اشاره به زمینه های شناخت بهتر افراد و خاندانهای شیعه در این مناطق است.https://hiq.bou.ac.ir/article_14523_e8198d38216daa5bb298904d7a1aa672.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643116شماره 1 - بهار 94 - مسلسل 6120150421The Role of Fatimids in the Propagation of Narrative Sciencesنقش فاطمیان در گسترش علوم نقلی8111814524FAحسنغفاری فراستادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلومصفوراسالاریهمدرس جامعةالزهراءJournal Article20151005The present article is to study the written legacy of Fatimid Shiites in Egypt concerning the narrative sciences. Narration is considered as the most important foundation of propagation of religious and biological sciences. Since, relying on it, the divine instructions could be transferred to his servants. Maybe the mystery of attention of all the religions, heavenly sects and religions to the narrative sciences in the propagational and instructional activities is this very point. Fatimids, the followers of Ismaelite, were not exceptional in this regard and they were active in a variety of branches such as: jurisprudence, interpretation, history, poetry, literature and the other narrative sciences. Fatimid’s written achievements are not considerable in this regard and they were not of noticeable novelty concerning the jurisprudential issues and due to the intellectualism and internal approach, they did not leave considerable compilations in relation to the science of recitation and interpretation. Nevertheless, their particular attention to the narrative sciences whether with the purpose of preserving their political existence or the propagation of Ismaelite sect is deserved to be reviewed. The present article reveals that Fatimids could entirely circulate the narrative sciences through the illustration of an appropriate structure along with the hardware and software aids.مقاله حاضر، در صدد بررسی میراث مکتوب شیعیان فاطمیِ مصر در باب علوم نقلی است. «نقل»، یکی از مهمترین پایگاههای ترویج علوم دینی و وحیانی است؛ زیرا به مدد آن میتوان آموزههای الهی را به بندگان خدا منتقل ساخت. شاید راز توجه ادیان، فِرَق و مذاهب آسمانی به دانشهای نقلی در فعالیتهای تبلیغی و آموزشی خود، همین نکته باشد. فاطمیان اسماعیلیمذهب، از این قاعده مستثنا نبودند و در شاخههای متنوعی همچون: فقه، تفسیر، تاریخ، شعر، ادبیات و دیگر علوم نقلی فعالیت داشتند. اگرچه دستاوردهای مکتوب فاطمیان در این زمینه اندک است و بهعنوان مثال، در مباحث فقهی نوآوری چشمگیری نداشتند و در علم قرائت و تفسیر به دلیل رویکرد عقلگرایی و باطنی، تألیفات چندانی از خود به یادگار نگذاشتند، اما توجه ویژة آنها به علوم نقلی، چه با هدف حفظ موجودیت سیاسی خویش و چه با انگیزه ترویج فرقه اسماعیلیه، شایسته بازخوانی است. این نوشتار که به همین منظور سامان یافته، نشان میدهد که فاطمیان توانستند با ترسیم ساختار مناسب و کمکهای سختافزاری و نرمافزاری، علوم نقلی را به بهترین شکل ترویج نمایند.
https://hiq.bou.ac.ir/article_14524_490f940438518d659b19e8acef55b8b9.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643116شماره 1 - بهار 94 - مسلسل 6120150421The Role of Yemenis in the Propagation of Shiism in Azerbaijan, the First Islamic centuriesنقش قبایل یمنی در رواج تشیع در آذربایجان طیّ سدههای نخست اسلامی11914714525FAسید مسعودشاهمرادیدکتری تاریخ اسلام، دانشگاه اصفهان و مدرس دانشگاه پیام نور واحد شاهین دژJournal Article20151005Following the conquest of Azerbaijan in the third decade -After Hijrah- a large group of diverse oba, clans, and tribes of Arab went towards this land.
This matter is of great role in relation to the circulation of Islam in this area and it can present a perspective on the status of Shiism there. The effect of migration of Arab tribes on the Shiism of Azerbaijan could be investigated within two aspects: first, the settlement of tribes such as Yamani tribes, with the Shiite beliefs prevalent among them, in Azerbaijan and second, the role of Kufa city as one of the main centers of the advent of Shiite beliefs in the conquest of Azerbaijan. Through the descriptive-analytical method as well as library studies, the present research is to investigate the role of migration of Arab tribes particularly Yamani tribes in the first Islamic centuries towards the propagation of Shiism in Azerbaijan in the issues such as the contribution of Yemenis in the conquest of Azerbaijan, the presence of Yamani government agents in this district, the role of Ash’arites in relation to the shiism of Azerbaijan, in addition to Yamani followers of Imams peace be upon them in this place.با فتح آذربایجان در دهه سوم هجری، گروه بزرگی از تیرهها، عشیرهها و قبیلههای گوناگون عرب، به سوی این سرزمین رهسپار شدند. این امر، علاوه بر اینکه در گسترش اسلام در این ناحیه سهمی بسزا داشته، میتواند دورنمایی از وضعیت تشیع را نیز در این سامان به دست دهد؛ زیرا با توجه به موقعیت عربهای مهاجر، موضعگیری مذهبی آنها، در میان بومیان نیز اثرگذار بوده است. بررسی نقش مهاجرت قبایل عرب در تشیع آذربایجان، از دو بُعد قابل توجه است: نخست، نقش اسکان قبایلی که عقاید شیعی در بین آنها رواج داشته است؛ نظیر قبایل یمنی در آذربایجان. و دیگری، نقش شهر کوفه که شاهد بروز و ظهور عقاید شیعی در بین قبایل یمنی ساکن آن هستیم. پژوهش حاضر، در صدد است با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانهای، نقش مهاجرت قبایل عرب، بهویژه قبایل یمنی را طیّ قرون نخست اسلامی در گسترش تشیع در آذربایجان، در محورهایی نظیر: مشارکت یمنیان در فتح آذربایجان، حضور والیان و کارگزاران و مأموران حکومتی یمنی در این ناحیه، نقش اشعریان در تشیع آذربایجان و اصحاب یمنی ائمه: در این ناحیه، بررسی نماید.https://hiq.bou.ac.ir/article_14525_73ad15147085771446d1cb08c13da77b.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643116شماره 1 - بهار 94 - مسلسل 6120150421The Study of Attribution of Esbat al-Vasiyeh to Massoudiبررسی انتساب کتاب اثبات الوصیه به مسعودی14918814526FAحسینقاریانکارشناسی ارشد دانشگاه معارف اسلامی.محمد رضاجباریدانشیار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).Journal Article20151005Esbat al-Vasiyeh is the book concerning the legatee and executorships of Imams peace be upon them. Najashi, the well known <em>rijali</em> scholar of the beginning of 5<sup>th</sup> century -After Hijrah- has attributed this work to Ali Ibn al-Hossein Massoudi, the author of Moruj-o al-Zahab. The reason of this attribution could be the statement of propositions with Twelvers tendency among Massoudi’s books. The presentation of this viewpoint by Najashi led to the attribution of Esbat al-Vasiyeh to Massoudi by a number of researchers and traditionists. This article has tried to comparatively study the two books of Moruj-o al-Zahab- there is no doubt in its attribution to Massoudi - and Esbat al-Vasiyeh – its attribution to the author of Moruj-o al-Zahab is in need of reflection- in order to judge concerning this attribution. The differences of two books in the style of writing, the way of compilation, Sheikhs and narrators has led to the rejection of this attribution.
اثبات الوصیة، کتابی است که درباره اوصیا و وصایت ائمه: نگاشته شده است. این اثر، از زمان نجاشی، عالم رجالی مشهور اوایل قرن پنجم هجری، به علی بن حسین مسعودی، نگارنده مروج الذهب منسوب گردیده است. علت این انتساب را میتوان ذکر گزارههایی با گرایش امامی در لابهلای کتب مسعودی شمرد. ارائه این دیدگاه از سوی نجاشی، سبب گردید بسیاری از محققان و محدثان به پیروی از او، اثبات الوصیة را به مسعودی نسبت دهند.این مقاله کوشیده است با بررسی مقایسهای دو کتاب مروج الذهب که در انتساب آن به مسعودی تردیدی نیست و اثبات الوصیة که انتسابش به نگارنده مروج الذهب محل تأمل است، درباره این انتساب داوری کند. تفاوتهای دو کتاب، در: سبک نگارش، روش تدوین، مشایخ و راویان، سبب شده که این انتساب، مردود شمرده شود.https://hiq.bou.ac.ir/article_14526_be5a390b6e34d20238bd968680655afa.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643116شماره 1 - بهار 94 - مسلسل 6120150421English Iranology, Grounds and Approachesایرانشناسی انگلیسی؛ زمینهها و رویکردها18922914527FAرضابیگدلواستادیار تاریخ پژوهشگاه مطالعات اجتماعی ناجاJournal Article20151005Orientalogy has been considered as a collection of studies and researches by the scholars and institutions in western countries being connected to the diverse eastern issues. Iranology as a branch of Orientalogy could be deemed to be a classified collection of studies and researches by the western scholars towards recognizing the language, literature, history, religious texts, thoughts, culture of Iran land, as well as the Iranian civilized domain. Motivation and objectives of these studies has been the heart of discussions for decades. This research examines the content of English Iranology works in 19<sup>th</sup> century and the first half of 20<sup>th</sup> century and the re- manifestation of its relationship with the political, military as well as economic requirements of England in Iran and Asia and raises this question regarding the relationship between the policies of England in Iran and Asia and their Iranology researches. The findings of research reveal that the government of England has taken advantage of Iranology as a colonial method; moreover, the English Iranologists have been attentive towards the development of their individual identity via their researches in Iran. The other properties of English Iranology are considered to be hostility against Islam, archaism, and racism.«شرق شناسی» را مجموعهای از مطالعات و تحقیقات دانشمندان و مؤسسات کشورهای غربی در موضوعات و مسائل مختلف شرقی دانسته اند. ایران شناسی، بهعنوان شاخه ای از شرق شناسی را میتوان مجموعه منظمی از مطالعات و پژوهشها دانست که از سوی دانشمندان غربی برای شناخت: زبان، ادبیات، تاریخ، متون دینی، اندیشه ها، فرهنگ ایران زمین و حوزه تمدنی ایرانی صورت گرفته است. انگیزه و اهداف این مطالعات، دهههای چندی است که در کانون مباحثهها و مجادلهها واقع شده است. این پژوهش، با بررسی و تحلیل محتوای آثار ایرانشناسی انگلیسی قرن نوزدهم و نیمه اوّل قرن بیستم و بازنمایی نسبت آن با اقتضائات سیاسی، نظامی و اقتصادی انگلیس در ایران و آسیا، این سؤال را مطرح میسازد که ارتباط بین سیاستهای انگلیس در ایران و آسیا و پژوهشهای ایرانشناسی آنها چیست؟ یافته های پژوهش نشان میدهد که دولت انگلیس، از ایران شناسی بهعنوان سازهای استعماری بهره جسته است و نیز ایران شناسان انگلیسی با پژوهشهای خود در ایران، به برسازی هویت خودی نیز توجه داشتهاند. اسلام ستیزی، باستان گرایی و نژاد گرایی، از دیگر ویژگی های ایرانشناسی انگلیسی است.https://hiq.bou.ac.ir/article_14527_ae607185c43a9a4f4bbc9dd661144927.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-643116شماره 1 - بهار 94 - مسلسل 6120150421The Effect of Merchants on the Historical Context of Yazd City in Qajar Eraنقش بازرگانان در بافت تاریخی شهر یزد در عصر قاجار23126114554FAحمیدعزیزیدانشجوی دکترای باستانشناسی دوران اسلامی دانشگاه تهرانحسنکریمیاندانشیار گروه باستانشناسی دانشگاه تهرانJournal Article20151007The grand historical and geographical state of Iran has led to the development of commerce and the storage of investment during the historical eras of this land.
In Qajar era, this strategic advantage of the country has been along with the advancement of universal commerce and could be the provider of double economic and commercial prosperity of Iran. These conditions led to the noticeable flourishing of numerous macro cities of the country such as Yazd. Taking advantage of the historical researches, written sources and objective cultural-historical evidences of Yazd, the present writing has investigated the reasons of economic prosperity of this city in Qajar era in addition to the effect of merchants on its historical context. The findings of this research reveal that the effective causes of economic, commercial development of Yazd in Qajar time are deemed to be the changes resulted from the industrial revolution within the universal commerce, the prosperity of external commerce of Iran, strategic position of Yazd and the settlement of merchant Zoroastrians having a great commercial relationship with India’s Persians. This economic flourishing led to the presence of a lot of merchants in this city who change the Historical Context of Yazd by settling in the diverse urban areas. موقعیت ممتاز، تاریخی و جغرافیایی ایران، موجب بسط تجارت و انباشت سرمایه در غالب ادوار تاریخی این سرزمین بوده است. در دوره قاجار، این برتری راهبردی کشور، با توسعه تجارت جهانی همراه گشته، رونق دوچندان اقتصادی و بازرگانی ایران را به ارمغان آوردند. این وضع، شکوفایی چشمگیر تعدادی از کلانشهرهای کشور نظیر یزد را سبب گردید. نوشتار حاضر، با بهرهگیری از نتایج پژوهشهای تاریخی و منابع مکتوب و شواهد عینیِ فرهنگی ـ تاریخی شهر یزد، دلایل رونق اقتصادی شهر یزد در دوران قاجار و تأثیر بازرگانان بر بافت تاریخی آن را مورد بررسی قرار داده است. یافتههای این پژوهش، نشان میدهد که تحولات ناشی از انقلاب صنعتی در تجارت جهانی، رونق تجارت خارجی ایران، موقعیت راهبردی شهر یزد و استقرار زرتشیان تجارتپیشهای را که با پارسیان هند ارتباط بازرگانی گسترده داشتهاند، از دلایل مؤثر پیشرفت اقتصادی و بازرگانی یزد در دوران قاجار بوده است. این شکوفایی اقتصادی، خود زمینهساز حضور تعداد بسیاری از بازرگانان در این شهر گردید که با اسکان در محلات مختلف شهری، بافت تاریخی آن را دگرگون ساختند.https://hiq.bou.ac.ir/article_14554_93aa6df2ea82966fe73f8cbe78279557.pdf