دانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64316شماره 3 - پاییز - مسلسل 2320050923JUNDI SHAPUR UNIVERSITYدانشگاه جندىشاپور5236595FAسید اصغرمحمود آبادیاستادیار گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامى - واحد محلات.Journal Article20140707The forgotten University of Jundi Shapur had played a very significant and valuable role in pre-Islamic Iran, particularly during the Sassanian period. Numerous documents testify to the brilliance of this advanced Sassanid scientific center in philosophy, medicine, astronomy and various other fields. When Muslims entered Iran, the activities of this secientific center slowed down for a relatively long period of time. After power passed to the Abbasid hands, Ctesiphon regained some of its past prosperity, Baghdad was chosen as the new capital of the Muslim World, and hence Jundi Shapur once again found its lost importance under the Iranian viziers of the early Abbasid period. Since then until the middle of the 3rd century A.H. prominent families administered this scientific center next to Iranian scientists.<br /> Medicine in particular, following more Muslim attention to it, found new importance at the Jundi Shapur University. Subsequently, over long periods of time, Jundi Shapur, as a major scientific monument of the Sassanian period, was only rivaled by the great scientific center of Alexandria in Eqypt.دانشگاه فراموش شده جندى شاپور، نقش بسیار مهم و ارزندهاى در ایران پیش از اسلام، به ویژه در دوران ساسانیان، ایفا کرده است. مدارک فراوانى درخشش بزرگ آن مرکز پیشرفته عصر ساسانى در زمینههاى علمى، فلسفى، نجوم و طب را گواهى مىدهد. آنگاه که مسلمانان به ایران آمدند براى دورهاى نسبتاً طولانى، فعالیت آن مرکز علمى دچار رکود شد. پس از به قدرت رسیدن عباسیان، رونق گرفتن دوباره تیسفون (مداین) و انتخاب بغداد به پایتختى اسلام، جندى شاپور در سایه توجه وزیران ایرانى عصر اول عباسى، اهمیت پیدا کرد. از آن دوران تا نیمه قرن سوم هجرى، خاندانهاى بزرگ در کنار دانشمندان ایرانى، آن مرکز علمى را اداره نمودند و علم طب به ویژه، پس از توجه مسلمانان به آن، در دانشگاه جندى شاپور رونقى جدید یافت. از این رو، در دورههاى طولانى آن مرکز، به عنوان یکى از مراکز مهم علمى به یاد مانده از عصر ساسانى، به شمار مىآمد و جز مرکز علمى اسکندریه، رقیبى براى خود نمىشناخت.https://hiq.bou.ac.ir/article_6595_0a44b1bf4438f1142488d96961e9b6c5.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64316شماره 3 - پاییز - مسلسل 2320050923KUFAH AND POLITICAL DEVELOPMENTS IN EARLY ISLAMکوفه و تحولات سیاسى صدر اسلام25486596FAسیمینقربانپور دشتکیکارشناس ارشد تاریخ اسلام.Journal Article20140707The role of Kufah in the political developments of the Muslim World and its ups and downs throughout are very important in history. Knowing how Kufah came to be established and its social conditions in a turbulent period of Islamic history (17 A.H. - end of Hasan ibn Ali's khilafah) is of great help in understanding the prevalent political-social conditions in the city during the transfer of power from Hasan ibn Ali (pbuh) to Mu'awiyah.<br /> This paper deals with the developments of early Islamic history in Kufah with an emphasis on the period of Hasan ibn Ali's khilafah.نقش کوفه در جریانهاى سیاسى جهان اسلام و فراز و فرودهایى که در طىّ آن، براى آن شهر ایجاد شد، حائز اهمیت زیادى است. شناخت چگونگى شکلگیرى شهر کوفه و اوضاع اجتماعى آن در یک دوره پر هیجان از تاریخ اسلام (از سال 17ه تا پایان خلافت حسن بن علىعلیه السلام) تأثیر فراوانى در فهم شرایط سیاسى، اجتماعى حاکم بر کوفه در دوره انتقال خلافت از حسن بن علىعلیه السلام به معاویه دارد.<br /> در این مقاله تحولات تاریخ صدر اسلام در کوفه با تأکید بر دوره خلافت امام حسن بن علىعلیه السلام مورد بررسى قرار خواهد گرفت.https://hiq.bou.ac.ir/article_6596_fdc72c6c6b8ec40c168ac322d80df6c9.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64316شماره 3 - پاییز - مسلسل 2320050923WAGHIFIYAHواقفیه49786597FAحسنحسین زاده شانه چیدانش آموخته حوزه علمیه قم و دکتراى تاریخ اسلام.Journal Article20140707The rise of different sects among Muslims and the formation of their creeds have been the effect of various religious and non religious factors. One religious belief that has been of particular importance in the creed of numerous Muslim sects, especially of the Shi'i ones, has been Mahdawiyah, or the belief in Mahdi. In its shi'i from, the belief in Mahdi has been closely intertwined with the issue of Ghaybah (Occultation) and Raj'ah (Return)' becoming a pretext for a number of leaders and followers of Muslim sects to base their sreed upon.<br /> One such sect is the Waghifiyah. Believing in Mahdi's Ghayban and Raj'ah is a major principle of the various Waghifi creeds. In its general sense, Waghifi creeds have a long history in Islam. Numerous Islamic sects have resorted to the belief in Mahdi to uphold the principle of Waghf (ending the imamah with a prticular imam). In its particular sence, however, the Waghifiyah refers to those who upheld the belief that the Shi'ah imamah ended with the 7th imam assuming him to be the promised Mahdi and thus restricting the phenomena of Ghaybah and Raj'ah to him as well. This paper while discussing the Waghifiyah and their beliefs, also deals with the reasons and factors for their appearnce.پیدایش فرقههاى مختلف در بین مسلمانان و شکلگیرى عقاید آنها، تحت تأثیر عوامل مختلف مذهبى و غیر مذهبى بوده است. یکى از آموزههاى دینى که در شکلگیرى عقایدِ شمار قابل توجهى از فرق اسلامى و به خصوص شیعى تأثیر داشته است، عقیده مهدویت است. اندیشه مهدویت در قالب شیعى آن با مسأله غیبت و رجعت کاملاً به هم پیوسته است و همین دستمایهاى شد براى برخى پیشوایان و پیروان فرق اسلامى تا عقاید خود را بر پایه آن بنا نهند که یکى از این فرقهها واقفیه است. واقفىگرى که یکى از ارکان اساسى آن اعتقاد به غیبت و رجعت مهدى است، در معناى عام آن، سابقهاى دیرین در تاریخ اسلام دارد و شمار قابل توجهى از فرق اسلامى با تمسک به عقیده مهدویت قایل به وقف شدهاند. واقفیه در معناى خاصّ به وقف کنندگان بر امام هفتم اطلاق مىگردد که عقیده به مهدى موعود و غیبت و رجعت او را، بر امام هفتم تطبیق دادند. در مقاله حاضر ضمن معرفى واقفیه و عقایدشان علل و عوامل پیدایش این جریان را مورد بررسى قرار مىدهیم.https://hiq.bou.ac.ir/article_6597_65514ef96431f1388d6b01cb174d5320.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64316شماره 3 - پاییز - مسلسل 2320050923THE FORMATION OF KHARIJITE STATES IN NORTH AFRICAشکلگیرى دولتهاى خارجى مذهب در شمال افریقا791006598FAرضاکردیعضو هیأت علمى دانشگاه آزاد اسلامى - واحد زرند.Journal Article20140707At the peak of the spread of intellectual and political movements in early Islamic history, particularly during the period when power was being transferred form the Umayyads to the Abbasids, an influential sect, often known as the Khrijites, managed to muster support for its ideas in a number of peripheral territories at distant corners of the Muslim World. One such place was North Africa where Arab and non-Arab Kharijites succeeded to win over part of the Berber population and establish several states after going through the three stages of missionary work, organizing temporary rebellions, and finally widening the extent of such rebellions.در دوران اوجگیرى نهضتهاى فکرى و سیاسى در تاریخ صدر اسلام و به خصوص دوران انتقال قدرت از بنىامیه به بنىعباس یکى از فرقههاى تأثیرگذار در تاریخ این دوره - که معمولاً با نام «خوارج» شناخته مىشود - توانست در برخى از نقاط حاشیهاى یا دور دست جهان اسلام گوشهایى شنوا و دلهایى پذیرا براى اندیشههاى خود به دست آورد. یکى از این سرزمینها افریقاى شمالى بود که در آن، خوارج عرب و موالى خارجى مذهب توانستند بخشى از بربرها را با خود همراه سازند و پس از گذار از سه مرحله: دعوتگرى، انجام شورشهاى مقطعى و گستراندن دامنه شورشها حکومتهایى براى خود به وجود آورند.https://hiq.bou.ac.ir/article_6598_d3962a345654d0220b2cef5e21a9418a.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64316شماره 3 - پاییز - مسلسل 2320050923THE LIFE AND TIMES OF AHMAD IBN HANBALزندگى و زمانه احمد بن حنبل1011246599FAزهراروح اللهی امیریکارشناس ارشد تاریخ اسلام - مؤسسه آموزش عالى باقرالعلوم علیه السلام.Journal Article20140707Ahmad ibn Hanbal is the founder and leader of the Hanbali school of law and the Ahl-al-Hadith who at the peak of the Abbasid and Mu'tazili scholars' power achieved prominence by defending the principle of the Eternity of the Ghur'an and his steadfastness in the event known as al-Mihnah. The importance of ibn Hanblal lies in the fact that despite all his resistance vis-a-vis the Abbasid rule, he came to be known as a defender of autocratic rulers.<br /> While reviewing ibn Hanbal's life, the paper before you takes up the political-religious conditions of his time and discusses his ideological-political record in dealing with the issues of his time.احمد بن حنبل رئیس و پیشواى مذهب حنابله و اصحاب حدیث است که در دوران اوج اقتدار عباسیان و علماى معتزله، با دفاع از اندیشه قدمت قرآن و پایدارى در واقعه محنت مطرح گشت. اهمیت زندگى احمد بن حنبل از آنجاست که او علىرغم همه پایدارىاش در برابر عباسیان به دفاع از حاکمان جائر معروف است.<br /> در مقاله حاضر ضمن مرورى بر زندگى احمد بن حنبل، اوضاع سیاسى، مذهبى روزگار وى مورد اشاره قرار گرفته و کارنامه سیاسى، فکرى احمد بن حنبل در مواجهه با اوضاع زمانه بررسى شده است.https://hiq.bou.ac.ir/article_6599_eefb9c2410c380ee040f5281c367675a.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64316شماره 3 - پاییز - مسلسل 2320050923REFORMS IN OTTOMAN EMPIRE (Form the Tulip Time to the Tanzimat Age)اصلاحات در امپراتورى عثمانى (از عصر لاله تا عهد تنظیمات)1251596600FAحسنحضرتیدکتراى تاریخ اسلام.Journal Article20140707In this paper the writer intends to reviwe the Ottoman statesmen's approach to the reforms issue and its necessity. In line with this intention, a number of questions such as "Under what circumstances the Ottoman Empire chose to go on the reform path as a solution to its problems? Which ideas and developments influenced the reforms issue? What was the Ottoman sultans' understanding of the reform path when the issue was brought up?" are raised. The role of foreign elements, and especially of the Westerners, in the reforms is aslo an important question for which the writer tries to find the right answers. Time-wise the paper encompasses the period between the Tulip Time (1718-1730) to the beginning of the Tanzimat (Reorganization) Age (1839).نویسنده، در این نوشتار بر آن است تا رویکرد دولتمردان عثمانى به مقوله اصلاحات و ضرورتهاى آن را بررسى کند. پرسشهایى مانند این که امپراتورى عثمانى در چه شرایطى اصلاحات را به مثابه یک راهحل برگزید؟ اندیشهها و تحولات تأثیرگذار بر اصلاحات کدامند؟ برداشت سلاطین عثمانى از راه اصلاحات (در زمان طرح آن) چه بوده است؟ در این میان نقش عوامل خارجى به ویژه غربىها در اصلاحات نیز از مسائل مهمى است که نگارنده این مقاله در پى یافتن پاسخهاى مناسبى براى آنهاست. دوره زمانى این نوشتار از آغاز عصر لاله (1718 - 1730م) تا ابتداى عهد تنظیمات (1839م) را دربر مىگیرد.https://hiq.bou.ac.ir/article_6600_1108ea3db4a5858b3f3c1ea5e3eb73bc.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64316شماره 3 - پاییز - مسلسل 2320050923THE ECONOMIC SITUATION OF MEDINA UNDER THE PROPHETوضع اقتصادى مدینه در عهد نبوى1611966601FAعبد اللهعبدالعزیز بن ادریسنویسندهشهلابختیاریاستادیار گروه تاریخ دانشگاه الزهراء.Journal Article20140707The presence of the Prophet (pbuh) and Muslims in Medina transformed the economic outlook of the city. Since ancient times, because of enjoying a certain extent of agriculture and being located on the trade route between Arabia's north and south, Medina had a distinct economy from the rest of the Peninsula. With the arrival of the Muslim Emigrants and the Prophet's guidelines, the economy of the city went through great transformation. On the one hand,, Medina saw an agricultural revolution as a result of its geographical postition, underground water resources, and new factors such as allocating unclaimed Lands to the Emigrants. Certain rules were adopted for irrigation and depending on the climate diverse crops were cultivated and harvested. On the other hand, because of the existence of local markets and efforts by some Emigrants, trade also flourished adding to the overall economic prosperity of the city. Besides agriculture and trade, numerous crafts and industries prospered in the city as well. Various coins such as Dinar and Dirham, and Persian and Roman coins; plus different weights and measures were also in common use in the city during this period.حضور پیامبرصلى الله علیه وآله و مسلمانان در مدینه چهره متحولى به اقتصاد این شهر داد. مدینه که از دیرباز به سبب برخوردار بودن از کشاورزى و واقع بودن بر سر راه بازرگانى شمال به جنوب جزیرة العرب، اقتصادى متمایز از دیگر نقاط داشت با ورود مهاجران، توجه و توصیههاى پیامبرصلى الله علیه وآله و دین اسلام با تحولى عظیم روبرو شد. شکوفایى زراعى مدینه ناشى از شرایط جغرافیایى، وجود سفرههاى زیر زمینى آب، و عوامل تازهاى از جمله واگذارى برخى زمینهاى رها شده به مهاجران بود. با این حال در امر آبیارى نیز مقرراتى وجود داشت و بسته به آب و هوا، محصولات متنوعى به دست مىآمد. تجارت نیز به دلیل وجود بازارهاى محلى و اهتمام کسانى از مهاجران به امر تجارت، بر رونق اقتصادى شهر افزود. همچنین صنایع و حرف در کنار کشاورزى و تجارت از رونق خوبى برخوردار بود و انواع سکهها از قبیل دینار و درهم، سکههاى ضرب شده در ایران و روم، و وزنها و اکیال مختلف به کار مىرفت.https://hiq.bou.ac.ir/article_6601_355f427357499420e4ea2931b22192d4.pdf