دانشگاه باقرالعلوم (ع) تاریخ اسلام 2008-6431 6 شماره 1 - بهار - مسلسل 21 2005 04 21 PHILOSOPHY OF HISTORY IN NAHJ-UL-BALAGHAH فلسفه تاریخ در نهج البلاغه‏ 5 32 6477 FA سیده رقیه میر ابوالقاسمی دانشجوى دکترى تاریخ اسلام - دانشگاه الزهراء . Journal Article 2014 07 05 Imam Ali's (pbuh) views on philosophy of histiry are a clear interpretation of Qur'anic concepts. In his words philosophy of history has been taken up with a purposeful and completely self - conscious approach. The beginning and end of history are the most important parts of these reflections. He divides the whole history into three parts the creation and selection of Adam (the begining of history, the sending of the prophets (the second period of history) and the coming of the rectifying Messiah (the end of history). Based on his words, major factors in shaping human history are: 1. The ordinance of divine providence 2. Man's free will and ability to choose. Key words: divine tradition, the world and the hereafter, the viceroy of Allah. bi'thah (the sending of prophets), Ahl al-Bayt (the Prophet's Household). THUGHUR SHAMI AND àWASIM (HISTORICAL, CULTURAL AND SOCIAL DEVELOPMENTS FROM THE CONQUESTS TO THE END OF 3rd CENTURY A.H) Abbas Boroomand A'lam Since the very early years after Hijrah, Sham (Greater Syria), especially with promises of conquest made by the Prophet (pbuh) to the Muslims, was of special importance. Natural and cultural features of the region and its neighborhood to the Eastern Roman Empire had always attracted the attention of various states. Following the disintegration of the Islamic Caliphate, this caused permanent conflicts among the local and regional governments. On the other hand, the borders region always witnessed wars between the Muslims and the Byzantines. The coinage of the word thughur (Borders and ؤwasim (forts), in the political literature of Muslims since the early centuries A.H. and their repetition in sources, indicates the high importance of these regions. The cultural and social peculiarities of thughur and 'awasim had a significant role in shaping many regional developments and intellectual and social trends. These regions did not have a coherent ethnic and cultural identity; rather, they enjoyed a kind of fluidity in their cultural identity. For many centuries, this heritage was passed to the residents of these regions such that they always inherited the thoughts, culture and civilization of nations from the east and west of the Muslim world. They combined such diverse elements creating a new identity for themselves. دیدگاه‏هاى امام على‏علیه السلام در باب فلسفه تاریخ، تفسیر روشنى از مفاهیم قرآنى است. در سخنان آن امام، فلسفه تاریخ، با رویکردى کاملاً آگاهانه و هدف‏مند مورد توجه واقع شده است. آغاز و انجام تاریخ مهم‏ترین بخش این تأملات است. ایشان، کلّ تاریخ را در سه بخش؛ یعنى آفرینش و برگزیدن آدم (آغاز تاریخ)، بعثت پیامبران (مرحله دوم تاریخ) و ظهور منجى مصلح (انجام تاریخ) توصیف مى‏کنند. بر اساس سخنان آن حضرت، عوامل مهم شکل‏گیرى تاریخ بشرى عبارتند از: 1) حاکمیت مشیت الهى 2) آزادى عمل و قدرت انتخاب انسان.

https://hiq.bou.ac.ir/article_6477_c8491c4f6fcf854b560afbe7f58c3afb.pdf

دانشگاه باقرالعلوم (ع) تاریخ اسلام 2008-6431 6 شماره 1 - بهار - مسلسل 21 2005 04 21 THUGHUR SHAMI AND ÁWASIM (HISTORICAL, CULTURALAND SOCIAL DEVELOPMENTS FROM THE CONQUESTS TO THE END OF 3 CENTURY A.H) ثغور شامى و عواصم‏ (تحولات تاریخى، فرهنگى و اجتماعى از فتوحات تا پایان قرن سوم هجرى) 33 66 6478 FA عباس برومند اعلم دانشجوى دوره دکترى تاریخ اسلام - دانشگاه تهران. Journal Article 2014 07 05 Since the very early years after Hijrah, Sham (Greater Syria), especially with promises of conquest made by the Prophet (pbuh) to the Muslims, was of special importance. Natural and cultural features of the region and its neighborhood to the Eastern Roman Empire had always attracted the attention of various states. Following the disintegration of the Islamic Caliphate, this caused permanent conflicts among the local and regional governments. On the other hand, the borders region always witnessed wars between the Muslims and the Byzantines. The coinage of the word thughur (Borders and áwasim (forts), in the political literature ofMuslims since the early centuries A.H. and their repetition in sources, indicates the high importance of these regions. The cultural and social peculiarities ofthughur and ’awasim had a significantrole in shaping many regional developments and intellectual and social trends. These regions did not have a coherent ethnic and cultural identity; rather, they enjoyed a kind Vol.6,Spring2005,Serial.No.21 5 of fluidity in their cultural identity. For many centuries, this heritage was passed to the residents of these regions such that they always inherited the thoughts, culture and civilization of nations from the east and west of the Muslim world. They combined such diverse elements creating a new identity for themselves. شام از همان سال‏هاى نخست پس از هجرت، خصوصاً با وعده‏هاى فتحى که پیامبرصلى الله علیه وآله به مسلمانان داده بود، اهمیت خاصى داشت. ویژگى‏هاى طبیعى و فرهنگى منطقه و قرار داشتن در همسایگى امپراطورى روم شرقى باعث شده بود که این سرزمین، همواره توجه حکومت‏هاى مختلف را به خویش معطوف کند. این امر پس از تجزیه قلمرو خلافت اسلامى، سبب درگیرى مداوم حکومت‏هاى محلى و منطقه‏اى شد. از سوى دیگر، مرزهاى این منطقه همواره شاهد جنگ‏هاى مسلمین بر ضد روم و بالعکس (تهاجم بیزانس به قلمرو اسلامى) بود، جعل نام ثغور و پس از آن، عواصم در ادبیات سیاسى مسلمانان از قرن‏هاى اولیه هجرى و تکرار آن در منابع، حاکى از اهمیت بالاى این مناطق است. آنچه در وقوع و شکل‏گیرى بسیارى از تحولات منطقه‏اى و جریان‏هاى فکرى و اجتماعى نقش جدى داشته، ویژگى‏هاى فرهنگى و اجتماعى ثغور و عواصم بود، این مناطق به لحاظ بافت قومى و فرهنگى، هویت واحدى نداشتند، بلکه به نوعى «سیالیت» در هویت فرهنگى مبتلا بودند و این میراث براى ساکنان این دیار تا قرون متمادى باقى ماند؛ به طورى که آنها همواره وارث افکار، فرهنگ و تمدن اقوامى از شرق و غرب عالم اسلامى بودند و با ترکیب آن ممیّزه‏ها، هویت جدیدى براى خود ساخته بودند.

https://hiq.bou.ac.ir/article_6478_cb0eb883c28c6047958cee6b0d00edc4.pdf

دانشگاه باقرالعلوم (ع) تاریخ اسلام 2008-6431 6 شماره 1 - بهار - مسلسل 21 2005 04 21 THE LIFE AND POLITICAL RECORD OF GHUTAYBAH IBN MUSLIM BAHILI زندگى و کارنامه سیاسى قتیبة بن مسلم باهلى‏ 67 94 6479 FA زهرا نوروزی عضو هیأت علمى گروه تاریخ و تمدن دانشکده الهیات دانشگاه فردوسى مشهد. Journal Article 2014 07 05 Both befor and after Islam, Khorasan has always witnessed major political. social and... events. Arab conquests in Iran, especially Khorasan are of special significance. The vastness of Khorasan, its proximity to the Far East and the conquerors' look at this region as a bridge to the Central Asia and the Far East had a major influence on khorasan's history. To discuss the issue of the conquests it seems necessary to study the life of the great conquerors. The purpose of this article is to deal with the life, ancestry, tribe, household, children and socio-political practices of Ghutayban ibn Muslim Bahili. خراسان، قبل و بعد از اسلام، همواره شاهد حوادث مهم سیاسى، اجتماعى و... بوده است. فتوحات عرب در ایران، خصوصاً خراسان حائز اهمیت بسیارى است. وسعت قلمرو خراسان، نزدیکى آن به سرزمین‏هاى خاور دور و نگرش فاتحان به این منطقه به مثابه پل ورود به آسیاى مرکزى و خاور دور، تأثیر فراوان بر جاى گذاشت. جهت شناسایى مسئله فتوحات، بررسى زندگى سرداران بزرگِ فاتح، ضرورى به نظر مى‏رسد. این مقاله سعى دارد به معرفى زندگى، نسب، قبیله، خاندان، فرزندان و اقدامات سیاسى اجتماعى قتیبة بن مسلم باهلى بپردازد.

https://hiq.bou.ac.ir/article_6479_f3f1fcb2458940b2b3584d64f0676171.pdf

دانشگاه باقرالعلوم (ع) تاریخ اسلام 2008-6431 6 شماره 1 - بهار - مسلسل 21 2005 04 21 RELIGIOUS QUARRELS IN BAGHDAD (232-656 A.H.) منازعات مذهبى در بغداد (656 - 232ه ) 95 142 6480 FA منصوره کریمی قهی کارشناس ارشد تاریخ اسلام. Journal Article 2014 07 05 Sectarian quarrels; that happened under particular religious, political and economic conditions, were the most important factor in shaping Baghdad's history between 232 to 656 A.H. With the establishment of the Abbasid caliphs in Baghdad, the capital of the caliphate soon turned into a center for various ethnicities and religions. From the very begining, the incohernet mix of the population and political and economic rivalries created fertile grounds for many urban conflicts and riots among the Arabs, Iranians and Turks. With official birth of Shi'ah and Sunni branches of Islam, efforts starded by scholars of both sects to infiltrate the power structure in the capital. Competition gain a bigger share of power exacerbated the disputes and consequently led to many religious quarrels and conflicts. On the other hand, religious inclination by the caliphs and their functionaries towards specific sects also intensified the rivalries. During the 4th and 5th centuries A.H., a relative balance of power existed between the two Shi'ah adn Sunni sects; while each group was trying to muster greater influence and power through attracting the support of the caliph, technocrats, military commanders or even various urban groups. This article deals with the role of the caliphs, government officials, military commanders, religious scholars and the masses of the people in the creation and intensification of religious conflicts in the specified period. منازعات فرقه‏اى، مهم‏ترین عامل حادثه ساز در تاریخ بغداد بود که در شرایط خاص سیاسى، اقتصادى و مذهبى این شهر رخ داد. با استقرار خلفاى عباسى در بغداد، دارالخلافه عباسیان به زودى مرکز اقوام، ادیان و مذاهب گوناگون شد. از همان آغاز، بافت ناهم‏گون جمعیتى و تضاد منافع سیاسى و اقتصادى، زمینه‏ساز بسیارى از آشوب‏ها و درگیرى‏هاى شهرى میان عرب، ترک و ایرانى بود. با شکل‏گیرى رسمى مذاهب شیعه و سنى، تلاش علما و پیروان مذاهب براى نفوذ در ساختار قدرت آغاز شد. رقابت براى کسب قدرت به اختلافات دامن زد و منازعات و آشوب‏ها رنگ مذهبى به خود گرفت. از سوى دیگر، گرایش مذهبى خلفا و کارگزارانشان و رویکرد آنان به فرقه‏اى خاص، منازعات را تشدید کرد. در سراسر قرن‏هاى چهارم و پنجم هجرى، دو فرقه شیعه و سنى به لحاظ قدرت و قوا در حالت توازن به سر مى‏بردند و هر یک مى‏کوشید با جلب حمایت خلفا، دیوانسالاران، گروه‏هاى مختلف شهرى و یا امرا، به برترى، نفوذ و اقتدار بیشترى دست یابد. این مسئله به منازعات فرقه‏اى شدت و شتاب بیشترى داد. در این نوشتار، نقش خلفا، کارگزاران، امرا، علما و توده مردم در پیدایش و تشدید منازعات مذهبى بررسى شده است.

https://hiq.bou.ac.ir/article_6480_9a439c3273b1a66032cc0a8670a0326d.pdf

دانشگاه باقرالعلوم (ع) تاریخ اسلام 2008-6431 6 شماره 1 - بهار - مسلسل 21 2005 04 21 SHAHNIAN OF BATAYIN شاهینیان بطایح‏ 143 160 6481 FA ساسان طهماسبی دانشجوى دکترى تاریخ دانشگاه اصفهان Journal Article 2014 07 05 Imran ibn Shahin, who at first had sought refuge in the Batayih region as a criminal, seized upon the weak state of the Abbasid Caliphate and established an independent government there at the beginning of the 4th century A.H. Using such conditions as the ruggedness of the Batayih region, he repeatedly repelled attacks by Al-i Buyah (the Buyid) sultans. After his death, his descendants ruled for a short while but because of in-house disputes grew weak and finally were ovethrown in a coup by their generals. The rebellious army commanders substituted their predecessors and continued their path. In this paper, at first, the geographical situation of Batayih and the region's role in the Mesopotamian rebelions until the 4th century A.H. are reviewed. Then, the establishment of the Shahinian dynasty and conflicts between its founder, Imran ibn Shahin, and his souccessor, Hasan ibn Imran, on the one hand and Mu'izz-d-Dawlah lzz-ad-Dawlah Bakhtiar and Adhad-ad-Dawlah on the other are discussed. At the end, the trend of the destruction of the Shahinian dynasty and consequences of their rule for the Batayih region are presented. عمران بن شاهین که ابتدا به عنوان یک مجرم به منطقه بطایح گریخته بود، در اوایل قرن چهارم هجرى با استفاده از ضعف خلافت عباسى، در آن جا دولتى مستقل تشکیل داد. وى با یارى جستن از شرایطى، مانند صعب الوصول بودن منطقه بطایح، بارها حملات سلاطین آل بویه را دفع کرد. پس از مرگ او، فرزندانش اندک مدتى حکومت کردند ولى به علت اختلافات خانوادگى تضعیف شدند و سرانجام با کودتاى سرداران سپاه، حکومت آنها منقرض شد و سرداران شورشى - که راهشان را ادامه دادند - جانشین آنان شدند. در این نوشتار، ابتدا موقعیت جغرافیائى بطایح و نقش آن در شورش‏هاى منطقه بین النهرین تا قرن چهارم هجرى بررسى شده و سپس چگونگى شکل‏گیرى حکومت شاهینیان و کشمکش‏هاى بنیان‏گذار آن، عمران بن شاهین و جانشینش، حسن بن عمران با معزالدوله، عز الدوله بختیار و عضد الدوله تبیین گردیده است. در پایان نیز، روند انقراض شاهینیان و پى‏آمدهایى که حکومت آنها براى منطقه بطایح داشت، مطرح شده است.

https://hiq.bou.ac.ir/article_6481_68f6da7f33d7ee91033759391b57bc0f.pdf

دانشگاه باقرالعلوم (ع) تاریخ اسلام 2008-6431 6 شماره 1 - بهار - مسلسل 21 2005 04 21 THE ROLE OF THE SUFIS IN THE ESTABLISHMENT AND CONTINUATION OF THE BAHMANIAN DYNASTY نقش صوفیان در تشکیل و تداوم حکومت بهمنیان‏ 161 192 6482 FA محسن معصومی استادیار دانشگاه زنجان. Journal Article 2014 07 05 Islam entered southern India in late 7th and early 8th centuries A.H. Nevertheless, that area had long come to the attention of some Muslim sufis who had been traveling there to propagate their beliefs. The conquest of Deccan and sestablishment of Bahmani dynasty as the first independent Muslim government there resulted in the expansion of sufi beliefs and the spread of their various sects. The sufis gradually obtained great credit and began to exert significant influence on the various social groups in the region; so much so that the Bahmani kings had to revert to the sufis in order to gain people's support. The sufis in turn used the opportunity to spread their own ideas while lending their support to the Bahmani kings. This article examines relations between the sufis and Bahmani king as well as the sufis' role in the establishment and continuation of the Bahmani rule in southern India. ورود اسلام به جنوب هند در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجرى صورت گرفت. با این حال، این سرزمین از مدت‏ها پیش مورد توجه برخى از صوفیان مسلمان قرار گرفته بود که براى تبلیغ عقاید خویش به آن جا سفر کرده بودند. فتح دکن به دست مسلمانان و تأسیس حکومت بهمنیان به عنوان اولین حکومت مستقل مسلمان، باعث گسترش عقاید صوفیانه و نیز رشد فرقه‏هاى مختلف صوفیه گردید. صوفیان در این منطقه نفوذ و اعتبار فراوانى در میان گروه‏هاى مختلف اجتماعى پیدا کردند به طورى که پادشاهان بهمنى براى استقرار و تداوم قدرت خویش در دکن و نفوذ در میان مردم ناچار دست به دامان این گروه شدند و با نزدیک ساختن خویش به صوفیان از حمایت جدى مردم برخوردار گردیدند. صوفیان نیز فرصت پیش آمده را براى تبلیغ و گسترش آراء خویش مغتنم شمرده و به حمایت از بهمنیان پرداختند. این مقاله رابطه صوفیان و بهمنیان و نیز نقش صوفیان در تشکیل و تداوم حکومت بهمنیان را بررسى مى‏کند.

https://hiq.bou.ac.ir/article_6482_28ae13070bc0b39abd7b88f45c0c0cdf.pdf

دانشگاه باقرالعلوم (ع) تاریخ اسلام 2008-6431 6 شماره 1 - بهار - مسلسل 21 2005 04 21 IMAM ALI ASGHAR ZAYN AL-ABIDIN (PBUH) امام على اصغر زین العابدین‏ علیه السلام 193 220 6483 FA دوایت.م. دونالدسن‏ نویسنده عباس احمدوند دانشجوى دکترى تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامى دانشگاه تهران. Journal Article 2014 07 05 This is the translation of one chapter of a book called "shi'ite Religion." Despite its old age and inclusion of inaccurate material, this book is considered to be the starting point of factual studies about the Imamiyah (Shi'ite) religion in the West (for the English speakers), and is still a refernce for many Western researchers interested in Shi'i studies. In this chapter; the writer deals with Kisaniyah or the followers of Muhammad ibn Hanafiyah; Ashura' and its aftermath; the succession of Imam Zayn al-Abidin after his noble father's martyrdom; and uprisings such as Tawwabin's, Mukhtar's and ibn Zubayr's Afrerwards, he has turned to Imam Sajjad's imamah and mentioned some private aspects of his life. In his footnotes, the translator - as much as possible - has corrected numerous incorrect views put forward by Donaldson. Key words: imamah, Ashura', Kisaniyah, Shi'ah uprisings, Imam Zayn al-Abidin. نوشتار حاضر، ترجمه فصلى از کتاب «مذهب شیعه» است که با وجود قدمت و مشتمل بودن بر مطالب نادرست، نقطه آغاز مطالعات مستند امامیه در غرب (براى انگلیسى زبانان) تلقى گردیده و هنوز هم مرجع بسیارى از محققان غربى علاقه‏مند به مباحث شیعى است. مؤلف در این گفتار، به بحث کیسانیه یا پیروان محمد بن حنفیه، وقایع عاشورا و مسائل پس از آن، جانشینى امام زین العابدین‏علیه السلام پس از پدر گرامى‏شان و قیام‏هایى، چون قیام توابین، مختار و ابن زبیر پرداخته است. وى آن‏گاه به امامت حضرت سجّادعلیه السلام توجه کرده و سپس برخى از مسائل خصوصى زندگانى امام را ذکر کرده است. مترجم در پى نوشت‏هاى خود - به اندازه توان - بسیارى از دیدگاه‏هاى نادرست دونالدسن را اصلاح کرده است.

https://hiq.bou.ac.ir/article_6483_91b57c87c0a6be0efbcb7a9263e4b1b7.pdf