دانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221THE RELATION OF ISLAM AND IRAN; A CIVILIZATIONAL APPROACHرابطه ى اسلام و ایران؛ رویکرد تمدنى5208020FAمحسنالویریاستادیار دانشگاه امام صادق(ع).Journal Article20140822The theorists of civilization, have considered the diffrent factors which have a significant role in forming a civilization and sometimes they have paid attention to the role of the religious beliefs in the process of development and progress of civilization. But the factor of religion as the essence of civilization has not found its proper role among these theories. On the other hand the theologian thinkers and the sociologist of religion have offered the different opinions. If we consider civilization making in the sphere of guidance whic is the main responsibility of the religion, then we can talk about the efficiency of religion and religion teachings in the realm of civilization making and its requirements. Religious teachings in the sphere of civilization making, regardless of their efficiency, will not be successful if we apply them in an improper conditions, like the seeds in a tough ground. Studying the condition of Iran before and after the manifestation of Islam and also examining the Islamic united society befor and after the Iranian entrance into this society can help us in perceiving their relations. The historical studies indicates that Iran was one of the areas that Islam could prove its own capability for civilization making there. In a general view we can say the best service of Iran to Islam was preparing the suitable conditions for the manifestation of religion's power in civilization making, and one of the services of Islam to Iran was conducting the civilization of the people who lived in this territory.نظریهپردازان تمدن، عوامل مختلفى را براى شکلگیرى یک تمدن برشمردهاند و گاه به تأثیر باورهاى دینى در فرایند توسعه و پیشرفت تمدن توجه داشتهاند؛ ولى عنصر دین به عنوان جوهرهى تمدن، هنوز جایگاهى شایسته در این نظریهها نیافته است. از سوى دیگر دربارهى نقش و رسالت دین اندیشمندان دینشناس و جامعهشناسان دین دیدگاههایى متفاوت ارائه کردهاند. اگر تمدنسازى را نیز در حیطهى هدایت که رسالت اصلى دین است، بدانیم؛ آن گاه مىتوانیم از توانمندى دین و آموزههاى دینى در حوزهى تمدنسازى و ساز و کار آن سخن به میان آوریم. آموزههاى دین در حوزهى تمدنسازى با هر قوّت و توانى که باشد، بسان بذرى است که اگر در محیطى مناسب افشانده نشود عینیت و تحقق بیرونى نخواهد یافت. بررسى وضعیت ایران قبل و پس از ظهور اسلام و نیز بررسى وضعیت جامعهى یکپارچهى اسلامى پیش و پس از گرویدن ایرانیان به این جامعه مىتواند ما را به سمت درکى کلىاز تعامل آنها رهنمون باشد. مطالعات تاریخى نشان مىدهد که یکى از سرزمینهایى که اسلام توانست توانمندى خود را براى تمدن سازى در آن به اثبات برساند، ایران زمین بود. در نگاهى کلى مىتوان گفت برترین خدمت ایران به اسلام فراهم ساختن زمینهاى براى تجلّى قدرت تمدنسازى دین بود و از جمله خدمتهاى اسلام به ایران نیز جهت دادن به توان تمدنى ساکنان این سرزمین کُهن بود.https://hiq.bou.ac.ir/article_8020_b36aaa52c33be11fa5752734b4381f56.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221HORMOZAN; THEIR REPORT CARD AND THEIR POLITICAL LIFEهرمزان؛ کارنامه و حیات سیاسى21468021FAجاسمریحانیکارشناس ارشد تاریخ اسلام.Journal Article20140822One of the factors of the transmission of Iranian Culture and civilization to Islam world during the early Islamic centuries have been the Iranian elites that ignoring their studying will be a massive fault in the process of examining and idenfifying the history of Iran and Islam. Hormozan the great sirdar (commander of an army) of the third Yazdegerd was one of those people who played an outstanding role in the political, military and cultural changes of the end of Sasanids era and the early of Islamic period. By this article while it is tried to study the Hormozan's political life, his role in the transmission of the Iranian cultural factors to the Islamic civilization also is studied.یکى از عوامل انتقال فرهنگ و تمدن ایرانى به جهان اسلامى در قرون نخستین اسلامى نخبگان ایرانى بودند که چشمپوشى از مطالعه آنها خطایى بزرگ در شناخت تاریخ ایران و اسلام خواهد بود. هرمزان سردار بزرگ یزدگرد سوم یکى از این افراد بود که در تحولات سیاسى، نظامى و فرهنگى شامگاه عهد ساسانى و اوایل دوره اسلامى نقشآفرین شد. در مقاله حاضر ضمن بررسى حیات سیاسى هرمزان کارنامه وى در انتقال عناصر فرهنگ ایرانى به تمدن اسلامى مورد بحث قرار مىگیرد.https://hiq.bou.ac.ir/article_8021_7ccd9cab36e95d0ff3dd189350b68d2a.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221Moavid and the Bttle of Camelمعاویه و جنگ جمل47628022FAمصطفیمعلمیدانش آموخته حوزه علمیه قم و دانشجوى مقطع دکتراى تاریخ و تمدن اسلامى.Journal Article20140822In the Battle of Camel the Umayyads accompanied by Om Al-Momenin (the mother of the believers), Talhat ibn Obaydellah and Zubayr ibn àvam fight against Imam Ali, the Muslim caliph in that time. Although in historical and narrative sources it is stated theat àyeshe, Talhe and Zubayr played an important role in the uprising against Othman, but no one has really tried to study and determine how Umayyads joined to the Companions of Camel. This research tries to describe how the Umayyads and the Companions of Camel united together.در جنگ جمل بنىامیّه در کنار ام المؤمنین عایشه، طلحة بن عبیداللَّه و زبیر بن عوام رو در روى سپاه خلیفهى وقت، علىعلیه السلام ایستادند. گرچه در منابع تاریخى و روایى تصریح شده است که عایشه، طلحه و زبیر در شورش بر ضد عثمان نقش مهمى ایفاء کردند، ولى کمتر کسى درصدد برآمده است تا نحوهى پیوستن بنىامیّه به اصحاب جمل را بررسى نماید. این پژوهش بر آن است که چگونگى در کنار هم قرار گرفتن بنىامیّه و اصحاب جمل را تبیین کند.https://hiq.bou.ac.ir/article_8022_ad4f5b7ca8dcce741e639ad213fb6b3b.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221MçTAZELE AND THEIR INTELLECTUAL AND THEIR CULTURAL RENEWALتجدید حیات فکرى، فرهنگى معتزله در قرن چهارم هجرى63988023FAحسینمفتخریدانشیار دانشگاه تربیت معلم تهران.علیفتح قبادپورکارشناس ارشد تاریخ اسلام.Journal Article20140822Abbasids Caliphs paid a considerable attention to the Mئtazele's trend of thinking during thirty years (in the era of Mؤmoon, Mئtasem and Vathegh). In 232 A.H. Mutovakel became the caliph of the Moslem and the people of tradition took the control of the affairs in their own hands and began to bother and supress the Motazele and their own opponents. In spite of the fact that Motazele lost their influence in Abbasids court, but in the fourth century some inportant figures of Motazele appeared in the Buyid's government system that each of them played a significant role in the development of Motazele's school. This period from the aspect of collecting the works, is considered as the most important cultural period for Motazele. Saheb ibn Ebad Tؤleghani was one of the political figures of Buyid who believed the religion of Motazele and played a significant role in the propation of the Motazele's opinions and beliefs. He was the minister of the two rulers of Buyid who recalled Ghadhi Abd Al-Jabar Hamadani and gave him the position of Ghadhi-al Ghudhat which was an effective factor in spreading the Motazele's opinions and beliefs. By the present article some of the prominent figures of Motazele in the fourth century A.H. will be introduced, and their fundamental role in the renewal of Motazele's intellectual - cultural life will be examined.جریان فکرى معتزله به مدت سى سال (در عهد مأمون، معتصم و واثق) مورد توجّه خلفاى عباسى بود. در سال 232هجرى متوکّل به خلافت رسید و اهل حدیث بر امور مسلط شدند و به آزار و اذیت معتزله و مخالفان خود پرداختند. هر چند معتزله نفوذ خود را در دربار عباسى از دست دادند، ولى در قرن چهارم در دستگاه حکومتى آل بویه شخصیتهاى مهمى از معتزله ظهور کردند که هر کدام نقش مؤثرى در پیش برد این مکتب ایفا نمودند. این دوره از نظر تدوین آثار، مهمترین دوره فرهنگى معتزله به شمار مىرود. صاحب بن عباد طالقانى یکى از چهرههاى سیاسى آل بویه که معتزلى مسلک بود، نقش به سزایى در ترویج آراء و عقاید معتزله ایفا نمود. وى که وزیر دو تن از امراى بویهى (مؤیدالدوله و فخرالدوله) بود، قاضى عبدالجبار همدانى را به رى فرا خواند و وى را منصب قاضىالقضاتى داد که عامل مؤثرى در گسترش آراء و عقاید معتزله به شمار آمد.<br /> در مقالهى حاضر ضمن معرفى تنى چند از مشاهیر معتزله در قرن چهارم هجرى نقش اساسى ایشان در تجدید حیات فکرى، فرهنگى معتزله را مورد بررسى قرار خواهیم داد.https://hiq.bou.ac.ir/article_8023_4d47eafd42128c03c06259f81481ca68.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221THE IMAGE OF JEWS IN PERSIAN POETIC LITERATURE (FROM THE THIRD TO THE SEVENTH CENTURIES A.H.)سیماى یهود در ادب منظوم پارسى (از سده سوم تا سده هفتم ه.ق)991138024FAعباسنادری شیخکارشناس ارشد تاریخ اسلام.Journal Article20140822Examining the poetic works regarding the Jews in spite of getting us familiar with the poets and orators' method of thinking about an intellectual or a religious minority group, can give us a better understanding from the Jews lives in that special period. These great people's works which makes an important component of our national and cultural personality, has a great value in identifying the correct behavioural patterns. Having to lerance in encoutering the oposite thougths and beliefs, avoiding the dogmatics thoughts and sectarian disputes and avoiding the disputes due to having differeut opinions and also avoiding the superficial observation and identifying the existing fact in every religion is the foundation of the authors' thoughts.بررسى آثار منظوم ادب پارسى در ارتباط با یهودیان، گذشته از این که ما را با نحوهى تفکر شعرا و سخنوران در مورد یک گروه اقلیت فکرى و مذهبى آشنا مىکند، مىتواند ما را به درک بهتر اوضاع زندگى یهودیان آن دورهها رهنمون سازد. آثار این بزرگان که در واقع، بخش مهمى از هویت ملى و فرهنگى ما را تشکیل مىدهد، ارزش زیادى در درک صحیح الگوهاى رفتارى دارند. داشتن تساهل و تسامح در برخورد با افکار و عقاید مخالف فکرى و مذهبى، پرهیز از جزماندیشى و اختلافات فرقهاى و عقیدتى و همچنین پرهیز از ظاهربینى و درک حقیقت موجود در هر دین و آیینى اساس فکر و اندیشهى پدیدآورندگان این آثار است.https://hiq.bou.ac.ir/article_8024_ae6286107ee893a682d82e4054068dbe.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221THE FIRST ENCOUNTERING OF TURKS AND ARABS IN THE VALLEY OF JAYHOON AS STATED BY TBARIاولین مقابله ى ترکان و اعراب در دره ى جیحون به روایت طبرى1151288025FAزکریاکتابچینویسندهفهیمهمخبر دزفولیعضو هیئت علمى و دانشجوى دکترى تاریخ و تمدن ملل اسلامى - دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم و تحقیقات تهران.Journal Article20140822The fact that how the Turks entered to the Islam World is one the important subjects in the history. Arabs, after overcoming the Iran, invaded to Transoxiana and the process of their headway in the turks' territories was complited in the Umayyed's era. this article studies the first encountering of the Turks and Arabs in the ruling period of the second caliph and has described the dominated cultural atomsphere. This encountering was the begining of the religious, social and political relations between Arabs and Turks which continued until the dominance of the Turks over the whole of the Islam world during the next centuries.چگونگى ورود ترکان به عالم اسلام از موضوعات قابل توجه تاریخى است. اعراب پس از فتح ایران به سوى ماوراءالنهر تاختند و روند پیشروى آنان در سرزمینهاى ترکان در دورهى امویان تکمیل شد. این مقاله به بررسى اولین رویارویى ترکان و اعراب در روزگار خلیفهى دوم پرداخته و فضاى فرهنگى حاکم بر این رویارویى را ترسیم کرده است. این مقابله آغاز تعاملات مذهبى، اجتماعى و سیاسى بین ترکان و اعراب بود که تا سلطه ترکان بر تمام جهان اسلامى در قرون بعدى تداوم یافت.https://hiq.bou.ac.ir/article_8025_71aa34eb896d870f4aa55f600983340c.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221EXAMININIG THE SCHOOLS OF ORIENTALISM IN EUROPEنگاهى به مکاتب شرق شناسى در اروپا1291528026FAفتح اللهالزیادینویسندهحسنحسین زاده شانه چیدانش آموخته حوزه علمیه قم و دکترى تاریخ اسلام.Journal Article20140822The first European enterprises to study about eastern territories, especially Islamic east, refers to the thirteenth and fourteenth centuries A.D. and simultaneous with the movement of the translation of Islamic texts to the European languages. By establishing the private universities from the eighteenth century A.D. these studies found an academic from. The orientalism studies in the various European countries due to the different motivations and political, religious and scientific goals have had various features and characteristics that can be divided into different schools upon this base. The present article which is the translation of a component of Dr. Fathollah Al.Ziyady's book Tarikh Al.esteshraq Al.Aroobi has examined this point.اولین اقدامات اروپاییان براى مطالعه درباره سرزمینهاى شرقى به خصوص شرق اسلامى به قرنهاى سیزدهم و چهاردهم میلادى همزمان با نهضت ترجمه متون اسلامى به زبانهاى اروپایى بازمىگردد که با تأسیس دانشگاههاى اختصاصى از قرن هجدهم میلادى این مطالعات به صورت آکادمیک درآمدند. مطالعات شرقشناسى در کشورهاى مختلف اروپایى، با توجه به انگیزهها و اهداف مختلف سیاسى، مذهبى و علمى، خصلت و خصوصیات گوناگونى داشته است که بر این اساس مىتوان آن را به مکاتب متفاوت تفکیک کرد. مقاله حاضر که ترجمه بخشى از نوشتار دکتر فتح الله الزیادى در کتاب «تاریخ الاستشراق الاروبى» است، به این مقوله پرداخته است.https://hiq.bou.ac.ir/article_8026_c714a6697b598b5e17e2fdb111ee2b84.pdfدانشگاه باقرالعلوم (ع)تاریخ اسلام2008-64315شماره 4 - زمستان - مسلسل 2020041221THE NAME OF THE MONTHS IN ARABIC COUNTRIES AND THE METHOD OF EQULIZING THEMاسامى ماهها در کشورهاى عربى و شیوه یکسان سازى آنها1531868027FAشحادهخورینویسندهحسینعلینقیانکارشناس و مترجم زبان عربى.Journal Article20140822The present article tries to examine the use of the common months in arabic countries. By this article the Arabic months are used in Muslim lunar Hijri Calender (like Moharm and Safar), Arabicized months from Syriac language as they are used in Solar Geregorian Calender (like Kanon Al-thoni and Shabat) and the translated months from English and French as they are used in Solar Geregorian Calender (like Yanayer and Febrayer) are examined in detail and one by one considering semantics and historical aspect and their usage in the various Arabic and Islamic countries are described separately. At the and of the article a method for equalizing the usage of these names is suggested.نوشتار حاضر به بررسى کاربرد اسامى ماههاى متداول در کشورهاى عربى مىپردازد. ماههاى عربى مرتبط با تقویم هجرى قمرى (محرم، صفر...)، ماههاى معرّب از زبان سریانى و مرتبط با تقویم میلادى شمسى (کانون الثانى، شباط...) و ماههاى ترجمه شده از زبان انگلیسى و فرانسه و مرتبط با تقویم میلادى شمسى (ینایر، فبرایر...) هر یک به طور جداگانه و مفصل مورد بررسى معنایى و تاریخى قرار گرفته و تداول آنها در کشورهاى مختلف عربى و اسلامى به طور مجزا بیان شده است. در آخر نیز راهکارى براى یکسانسازى کاربرد این اسامى به دست داده شده است.https://hiq.bou.ac.ir/article_8027_a18f44025d39137194aa92c93fd1c8c5.pdf